อาหารสายยาง ที่ได้มาตรฐานโรงพยาบาลอาหารสายยางที่ได้ "มาตรฐานโรงพยาบาล" คืออาหารที่ผ่านการคำนวณสัดส่วนสารอาหาร (Therapeutic Diet) ให้พอเหมาะกับความต้องการของร่างกายผู้ป่วย โดยมีหัวใจสำคัญคือ ความสะอาด สารอาหารครบ 5 หมู่ และความหนืดที่พอเหมาะ ครับ
โดยปกติโรงพยาบาลจะใช้หลักการ 1:1 (คือ อาหาร 1 ml ให้พลังงาน 1 kcal) ซึ่งคุณสามารถยึดเป็นมาตรฐานในการทำที่บ้านได้ดังนี้ครับ:
1. สัดส่วนสารอาหารตามมาตรฐาน (Standard Formula)
สูตรที่โรงพยาบาลส่วนใหญ่ใช้สำหรับผู้ป่วยทั่วไป (ต่อวัน ปริมาณรวม 1,000 ml) ประกอบด้วย:
โปรตีน (15−20%): เน้นอกไก่ไร้หนัง หรือไข่ขาว เพื่อซ่อมแซมเนื้อเยื่อ
คาร์โบไฮเดรต (50−60%): ข้าวสวย หรือฟักทอง เพื่อเป็นแหล่งพลังงานหลัก
ไขมัน (25−30%): น้ำมันรำข้าว หรือน้ำมันถั่วเหลือง เพื่อช่วยการทำงานของเซลล์และดูดซึมวิตามิน
ใยอาหาร: ผักกาดขาว หรือแครอท เพื่อกระตุ้นการขับถ่าย
2. หลักเกณฑ์ความปลอดภัยระดับโรงพยาบาล
หัวข้อมาตรฐาน แนวทางปฏิบัติที่บ้าน
ความสะอาด (Sterility) วัตถุดิบต้องล้างผ่านน้ำไหล ลวกน้ำร้อน และปรุงสุก 100%
การปั่น (Homogeneity) ต้องปั่นจนเนื้อเนียนละเอียด ไม่มีเม็ดทรายหรือกาก เพื่อป้องกันสายตัน
การกรอง (Filtration) ต้องกรองผ่านตะแกรงตาถี่หรือผ้าขาวม้าอย่างน้อย 2 รอบ
อุณหภูมิ (Temperature) ไม่ร้อนจัด (ลวกกระเพาะ) และไม่เย็นจัด (ท้องอืด)
3. วิธีการเตรียมแบบ Hospital Grade Step-by-Step
ต้มเปื่อย: ต้มเนื้อสัตว์และผักในน้ำดื่มจนนุ่มสุกเปื่อย
ปั่นแรงสูง: นำข้าว เนื้อสัตว์ ผัก และน้ำต้มสุก ใส่เครื่องปั่น ปั่นด้วยความเร็วสูงสุดนาน 3 นาที
เติมน้ำมัน/เกลือ: ใส่น้ำมันพืช เกลือ หรือน้ำตาลตามสูตร แล้วปั่นต่อให้เข้ากัน
ตวงปริมาตร: กรองใส่ภาชนะที่มีขีดบอกปริมาตร (เช่น เหยือกตวง) หากไม่ถึง 1,000 ml ให้เติมน้ำต้มสุกจนครบ
บรรจุบรรจุภัณฑ์: แบ่งใส่ขวดสะอาดตามมื้อ (เช่น 4 มื้อ มื้อละ 250 ml) ปิดฝามิดชิด
4. อาหารทางการแพทย์สูตรสำเร็จ (Alternative Standard)
หากการเตรียมเองไม่สะดวก โรงพยาบาลมักแนะนำ อาหารสูตรสำเร็จ (Commercial Formula) ซึ่งได้มาตรฐานระดับสากลแน่นอน เช่น:
Isocal / Ensure: สูตรมาตรฐานสำหรับผู้ป่วยทั่วไป
Glucerna / Ontrack: สูตรสำหรับผู้ป่วยเบาหวาน
Nepro: สูตรสำหรับผู้ป่วยล้างไต
💡 ข้อแนะนำเพิ่มเติม
โรงพยาบาลจะเน้นมากเรื่อง "การเก็บรักษา" อาหารที่ปั่นเสร็จแล้วต้องแช่เย็นทันที และ ห้ามเก็บเกิน 24 ชั่วโมง หากมื้อไหนผู้ป่วยทานไม่หมด ให้ทิ้งทันที ห้ามนำกลับมาอุ่นให้ในมื้อถัดไปครับ
